30 Δεκεμβρίου 2012

Να ζείς και να πεθαίνεις με το χρόνο

Ο χρόνος παίζει μαζί μας σαν τη γάτα με το ποντίκι. Μας παίρνει μυρωδιά όπου κι αν κρυφτούμε, μας κυνηγάει αλύπητα, μας πιάνει στα νύχια του, αφήνει πάνω μας τα σημάδια του. Ξεφεύγουμε, αλλά σε λίγο το κυνηγητό ξαναρχίζει, και πάλι απ' την αρχή.
Αλλά κι εμείς δεν καθόμαστε με σταυρωμένα χέρια, περνάμε στην αντεπίθεση: καταστρέφουμε τον χρόνο, όπου κι αν τον βρούμε. Και για να λέμε την αλήθεια, καλά κάνουμε....

Και καλά να μην κάνουμε, από τη στιγμή που ως εργαζόμενοι πληρώνουμε τον «χρονοφόρο» μας στο επιλεγόμενο... παραγωγικό σύστημα, τον χρόνο που μας περισσεύει, τον ελεύθερο χρόνο μας δικαιούμεθα να τον καταστρέφουμε κατά βούλησιν. Ως παθητικοί θεατές της ζωής των άλλων ή της ζωής γενικώς. Ή, ακόμα χειρότερα, ως παθητικοί τηλεθεατές της ζωής...

«Είναι απλώς κάποιοι άνθρωποι», θα σχολίαζε με συγκατάβαση, αν μας έβλεπε, ο Φερνάντο Πεσόα: «Περπατούν στον δρόμο με τη συμπεριφορά εκείνη που χαρακτηρίζει την ενσυνείδητη κατάσταση κι όμως δεν έχουν συνείδηση κανενός πράγματος, γιατί δεν έχουν συνείδηση ότι έχουν συνείδηση». Συμφωνείτε;

Ο Αλμπέρ Καμί σε ένα δοκίμιό του για το παράλογο, το τοποθετεί πιο λογικά! «Υπάρχει ο Θεός ή ο χρόνος, αυτός ο σταυρός ή αυτό το σπαθί. Πρέπει να ζεις με τον χρόνο και να πεθαίνεις μαζί του ή να παραιτηθείς απ' αυτόν για χάρη της αιώνιας ζωής». Ο ίδιος προτιμούσε «το σπαθί του χρόνου» από τον «σταυρό της αιωνιότητας»: Απεχθάνομαι αυτήν τη λύση (σ.σ.: τη «λύση» της αιώνιας ζωής), θέλω τα πάντα ή τίποτα, θέλω να συμμαχήσω με τον χρόνο. Δεν θέλω να υπάρχει στον υπολογισμό μου νοσταλγία ή λύπη...

Μπορεί ωστόσο να υπάρχει και νοσταλγία, και λύπη, για τον χαμένο χρόνο. Ακόμα και θυμός, στην περίπτωση των εξουσιαστών - καταστροφέων χρόνου. Ναι, μιλάμε για την εγκληματική καταστροφή του πολιτικού χρόνου. Του χρόνου του πρωθυπουργού απ' τον πρωθυπουργό, του υπουργού απ' τον υπουργό, του βουλευτή απ' τον βουλευτή, κ.λπ., κ.λπ. Που έχουν ως συνέπεια την καταστροφή του χρόνου διακυβέρνησης της χώρας, τν ακινησία του χρόνου του ελληνικού Δημοσίου, το σκότωμα του κρατικού χρόνου κ.λπ., κλπ. Και τελικά, την καθυστέρηση της χώρας, την παράταση της κρίσης, της φτώχιας της εξαθλίωσης της μιζέριας. Ας ευχηθούμε, λοιπόν, το 2013 να μην είναι ένας ακόμα χαμένος χρόνος.

Η διαδρομή της λίστας Λαγκάρντ δείχνει τον Ευάγγελο Βενιζέλο...


Ποιος είναι ο υπ’ αριθμόν ένα ύποπτος στην υπόθεση της Λίστας Λαγκάρντ; Ο Παπακωνσταντίνου ή ο Βενιζέλος; Η περιπετειώδης διαδρομή της λίστας και τα αυτονόητα ερωτήματα που προκαλεί η πλημμελής – ή και κακουργηματική – διαχείρισή της από τους υπουργούς Οικονομικών των κυβερνήσεων Παπανδρέου και Παπαδήμου (θυμίζουμε ότι στη δεύτερη συμμετείχε ο Αντ. Σαμαράς) δίνουν απαντήσεις που συγκρούονται με την εσπευσμένη στοχοποίηση ενός προσώπου (του Γ. Παπακωνσταντίνου) ως μοναδικού υπεύθυνου για την απόκρυψη και την αλλοίωση της λίστας. Και την αστραπιαία συγκυβερνητική συναπόφαση για σύσταση προανακριτικής επιτροπής στρεφόμενης αποκλειστικά και μόνο κατά του προκατόχου του Ευ. Βενιζέλου στο υπουργείο Οικονομικών.

Ή διαδρομή της λίστας

1. Τον Οκτώβριο του 2010 η λίστα παρελήφθη σε μορφή CD από τον υπουργό Οικονομικών Γ. Παπακωνσταντίνου. Η παραλαβή της δεν πρωτοκολλήθηκε. Δεν υπήρξε καμία ανακοίνωση για την ύπαρξη της συγκεκριμένης λίστας ούτε για κάποιες πιθανές ενέργειες του υπουργού για την διερεύνηση του περιεχομένου της.

Τα Ερωτήματα:
-Γιατί δεν πρωτοκολλήθηκε η λίστα Λαγκάρντ κατά την παραλαβή της;
-Γιατί δεν δόθηκε, αμέσως, εντολή προς τις αρμόδιες οικονομικές και δικαστικές υπηρεσίες για τη διερεύνηση και τον οικονομικό έλεγχο όλων των προσώπων της λίστας;
-Ποιοι είδαν το περιεχόμενο της λίστας και ποια από τα ονόματα που περιλαμβάνονται σ’ αυτήν ενημερώθηκαν - και από ποιους - κατά τη διάρκεια των επτά μηνών (10/2010 – 6/2011) που διήρκεσε η απόκρυψη της λίστας και η σιωπή;
-Ο Γ. Παπακωνσταντίνου είδε τα ονόματα των συγγενών του στη λίστα. Την παρακράτησε για να καλύψει μόνο τους συγγενείς του - και την αλλοίωσε γι αυτό - ή για να καλύψει άλλα ονόματα της οικονομικής ελίτ που περιείχε;

2.Τον Ιούνιο του 2011 (μετά την μετακίνηση του Γ. Παπακωνσταντίνου από το υπουργείο Οικονομικών), μαθαίνουμε ότι ενημερώθηκε ο τότε επικεφαλής του ΣΔΟΕ Ι. Διώτης για τη λίστα και την προέλευσή της και ότιτου παραδόθηκε με τη μορφή USB.

Τα Ερωτήματα:
-Γιατί ο Ι. Διώτης παρέλαβε τη λίστα σε μορφή USB; Τι απέγινε το αρχικό CD που παρέλαβε ο Γ. Παπακωνσταντίνου;
-Η λίστα που παρέλαβε ο Ι. Διώτης με τη μορφή USB πόσα ονόματα περιείχε; Περιλαμβάνονταν σ’ αυτά οι συγγενείς του Γ. Παπακωνσταντίνου ή είχαν ήδη «σβηστεί»;

3. Τον Αύγουστο του 2011 παραδόθηκε η λίστα Λαγκάρντ στον τότε υπουργό Οικονομικών της κυβέρνησης Παπαδήμου, Ε. Βενιζέλο. Τότε ο Ι. Διώτης, κατά μεταγενέστερη δήλωσή του Ε. Βενιζέλου, προέβαλλε κάποιες νομικές ενστάσεις όσον αφορά την αξιοποίηση της λίστας από τις οικονομικές υπηρεσίες και ο Ε. Βενιζέλος πέταξε τη λίστα στα «αζήτητα» του γραφείου του.

Τα Ερωτήματα:
-Πιστεύει κανείς ότι ο Ι. Διώτης μετέφερε νομικές απόψεις για την αξιοποίηση ή μη της λίστας στον αρχιτέκτονα του νόμου για τη χρήση των προϊόντων υποκλοπών; Μήπως ο ίδιος ο Βενιζέλος του είπε «υπάρχει πρόβλημα, άσ’ το καλύτερα»;
-Πιστεύει κανείς ότι ο Βενιζέλος δεν «άνοιξε» τη λίστα, δεν είδε τα ονόματα που περιείχε και ότι, πέρα από τα «βαριά ονόματα» του οικονομικού συστήματος που περιλαμβάνονται σ’ αυτή, δεν παρατήρησε ότι υπήρχαν μεταξύ αυτών και συγγενείς του Γ. Παπακωνσταντίνου;

4. Στις 2 Οκτωβρίου του 2012, ο Ε. Βενιζέλος, κυβερνητικός εταίρος της κυβέρνησης Α. Σαμαρά, διαβίβασε στο πρωθυπουργικό γραφείο το USB που περιείχε τη λίστα Λαγκάρντ. Ακολούθως η λίστα παραδόθηκε ιδιοχείρως στον επικεφαλής του ΣΔΟΕ Στασινόπουλο, ο οποίος την ίδια μέρα ενημέρωσε επί του θέματος τον αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Ν. Παντελή, ο οποίος την παρέδωσε στον οικονομικό εισαγγελέα Γρ. Πεπόνη. Μετά από 17 μέρες, στις 19 Οκτωβρίου, ο υπουργός Οικονομικών Γ. Στουρνάρας ενημερώνει τους εισαγγελείς ότι δεν υπήρχε πρωτόκολλο καταχώρησης της λίστας.

Τα Ερωτήματα:
-Τι συνέβη και, μετά από δεκατρείς μήνες, ο Ευ. Βενιζέλος θυμήθηκε ότι ο ίδιος είχε πετάξει το στικάκι με τη λίστα σε κάποιο συρτάρι κάποιου γραφείου του;
-Ποιοι και για πόσες ώρες χρειάστηκε να ψάξουν τα γραφεία του προέδρου του ΠΑΣΟΚ μέχρι να βρεθεί η λίστα;
-Γιατί θυμήθηκε την ύπαρξή της και αποφάσισε να την παραδώσει εν μέσω δημόσιας κατακραυγής και μόνο μετά την ανακοίνωση του Ι. Διώτη ότι είχε επιστρέψει τη λίστα (ως νομικά ‘άχρηστη’) στον Ευ. Βενιζέλο;
-Πιστεύει κανείς ότι ο Ευ. Βενιζέλος, διαχειριζόμενος επί ένα χρόνο και ένα μήνα τη λίστα Λαγκάρντ, δεν γνώριζε τα τρανταχτά ονόματα της οικονομικής ελίτ που περιλάμβανε (μεταξύ αυτών, και των συγγενών του Γ. Παπακωνσταντίνου;
-Πιστεύει κανείς ότι, πριν ο Ευ. Βενιζέλος παραδώσει τη λίστα στον κυβερνητικό του (συν)εταίρο Α. Σαμαρά, δεν είχε την δυνατότητα να την «πειράξει», αφαιρώντας τα ονόματα της οικογένειας του προκατόχου του, προκειμένου να δείξει τον Γ. Παπακωνσταντίνου ως μοναδικό ύποπτο για την αλλοίωση και την απόκρυψη της λίστας Λαγκάρντ;  Πιστεύοντας ότι έτσι θα βγει ο ίδιος (και η κυβέρνηση Σαμαρά) από το «κάδρο» των ενόχων για την απόκρυψη της λίστας και τη συγκάλυψη των προσώπων της οικονομικής ελιτ που αυτή εμπεριέχει;

27 Δεκεμβρίου 2012

Οι ορχήστρες της ασφάλτου...


Κάποιες βραχνές κραυγές βιολιού διεμβόλισαν τον θόρυβο των διερχομένων αυτοκινήτων και γρατσούνισαν τα αυτιά των κουρασμένων μετοίκων της Ομόνοιας. Ακολούθησε μια τσιγγάνικη μελωδία ντυμένη με την αλήτικη γοητεία της Κάρμεν. Αμέσως ένα αεράκι φύσηξε και παραμέρισε το νέφος, καθαρίζοντας οριστικά την εικόνα: ένας Αρμένιος δεξιοτέχνης βιολιστής σε ένα ρεσιτάλ ευαισθησίας, οχτώ το πρωί στην Ομόνοια. Δίπλα του ένα τεράστιο πιάνο με ουρά και ο πιανίστας που άρχισε να πατά τα πλήκτρα γεμίζοντας με μπάσες συγχορδίες τα κενά... Σε λίγο στην Πλάκα οι κιθαρίστες έπαιζαν και τραγουδούσαν αθηναϊκές καντάδες και στο Θησείο ένα jazz - group αυτοσχεδίαζε αρμονικές αντιφάσεις. Ενώ αργότερα η Τραβιάτα του Βέρντι, εκτελεσμένη άψογα από μια μικρή συμφωνική ορχήστρα, μετέτρεψε την πλατεία Κολωνακίου σε μια ανοιχτή καφέ – όπερα...

******
Απομεσήμερο στη Βουκουρεστίου. Ένα κουαρτέτο (βιολί, βιολοντσέλο, όμποε, κλαρινέτο) γεμίζει τον πεζόδρομο με κομψές μελωδικές πιρουέτες. Οι περαστικοί έχουν σχηματίσει κυκλικό ακροατήριο. Ένας μπόμπιρας, τεσσάρων πέντε ετών έχει ξεφύγει απ' το χέρι του μπαμπά και πλησιάζει σοβαρός προς τα μπαγκάζια της ορχήστρας. Σκύβει, σηκώνει μια μικρή φλογέρα κι αρχίζει να φυσά, φτιάχνοντας με τα παιδικά του δάχτυλα μικρές αδέσποτες φευγάτες νότες... Έτσι ακριβώς αρχίζει η μουσική να βγαίνει στον αέρα. Με σκόρπιους ήχους, που αν τους βάλεις σε κάποια σειρά, αποτελούν μια φράση μουσική, μια μελωδία. Και αν συνεχίσει, να ταιριάζεις νότες, φράσεις, μελωδίες, τότε μπορείς να φτιάξεις μόνος σου μια μουσική εικόνα, ένα «έργο».

******
Πιστεύω πως οι άνθρωποι, γεννιούνται μουσικοί. Και ποιητές, ζωγράφοι, γλύπτες, χορευτές και συγγραφείς και θεατρίνοι. Όμως οι πιο πολλοί, νοθεύουν τις αισθήσεις τους νωρίς, καθώς εθίζονται από μωρά στην αθλιότητα που είναι γύρω τους και λέγεται «ανθρώπινη ζωή» και «κόσμος». Στο τέλος γίνονται απλοί ακροατές και θεατές των λίγων που κατάφεραν να μείνουν καλλιτέχνες. Όπως οι Αθηναίοι αυτές τις χριστουγεννιάτικες μέρες. Που έγιναν ακροατές δεκάδων καλόγουστων μουσικών χάπενινγκ σε διάφορα σημεία της πόλης. Όσοι τυχαία βρέθηκαν εκεί στάθηκαν, στ' αλήθεια, τυχεροί ακροατές.


Νίκος Τσαγκρής.1996

20 Δεκεμβρίου 2012

Η επιστροφή των Χριστουγέννων...

Από τότε τα Χριστούγεννα δεν ξαναήρθαν. Δεν θυμάται πόσα χρόνια πέρασαν. Στην αρχή τα περίμενε. Σχεδόν αρρώσταινε όταν πέρναγαν δίπλα του, τα έβλεπε, μα δεν μπορούσε να τα αγγίξει. Αργότερα, με το χρόνο, τα Χριστούγεννα απέφευγαν να τον επισκεφθούν, γιατί τον έβλεπαν αδιάφορο και ξεχασμένο. Ύστερα τα ξέχασε εκείνος. Κάθε χρονιά, σαν έφταναν γιορτές, έπαιρνε στα παιδιά τα δώρα μηχανικά, από συνήθεια. Έπλενε το γυαλιστερό αυτοκίνητο, φόρτωνε την οικογένεια και χανόταν...

Μια δυο φορές βαθιά στη μνήμη του, μέσα από την πάχνη της λήθης, πρόβαλαν ντροπαλά κάποιες εικόνες των τελευταίων Χριστουγέννων: το μικρό τύμπανο με το τενεκεδένιο πλαϊνό περίβλημα χρωματιστό, κόκκινα, μπλε και κίτρινα τριγωνάκια, το ένα μέσα στ' άλλο. Τις δύο μπακέτες που έπαιζαν τα παιδικά αδέξια μαρς. Ήταν το πιο πολύτιμο δώρο της μαμάς. Ακόμα οι φρέσκοι κουραμπιέδες και το «μελαχροινάκι», το πιο πλούσιο – φτωχό γλυκό, πασπαλισμένο με ζάχαρη άχνη. Και τα παιχνίδια στην αυλή, οι παιδικές φωνούλες μέσα από τις κατάλευκες νιφάδες του χιονιού…

Μα να που φέτος, ξαφνικά, χωρίς καμιά προειδοποίηση, ένα χαμόγελο γυναίκας – δύο χείλη σ' ένα ροζ χαμόγελο – έφεραν πίσω τα Χριστούγεννα. Αυτός ξανάγινε παιδί, πέταξε τα αντρικά παιχνίδια, πολιτική, καριέρα και αυτοκίνητα και μπήκε στην κουζίνα, μυρίζοντας με ευγνωμοσύνη το άρωμα απ' τα μελομακάρονα. Ύστερα άνοιξε τα κουτιά με τα πολύχρωμα λαμπιόνια κι έπιασε να στολίζει όμορφα το δένδρο. Στο τέλος έγραψε με παιδικά κραγιόνια στο θολωμένο από τη θαλπωρή τζάμι «Καλά Χριστούγεννα». Και το εννοούσε...
Νίκος Τσαγκρής: Από τη συλλογή χρονογραφημάτων Εγώ, Εμείς, Αυτοί είμαστε (Εκδόσεις Καστανιώτης)

16 Δεκεμβρίου 2012

Άκης Πάνου, ο αδιάψευστος…


Θυμάμαι ότι πάντα, από μικρό παιδί, απέφευγα να συναντήσω, να τους ζήσω από κοντά, ανθρώπους που εκτιμούσα για την ξεχωριστή ζωή τους, για το έργο τους, για το κατόρθωμά τους. Υπήρχε πάντα μια ενδόμυχη φοβία πως θα καταρρεύσει ο μύθος που, ως συνήθως, συνοδεύει τους διάσημους και τους ξεχωριστούς ανθρώπους.
Έτσι, σχεδόν συνειδητά, έστριβα την κατάλληλη στιγμή στις περιπτώσεις που η ζωή με έφερνε κοντά τους. Και προτιμούσα να συνομιλώ με το έργο τους, Ποίηση, Μουσική, Λογοτεχνία, Θέατρο, Ζωγραφική, Γράμματα, Τέχνες, Επιστήμες, Πολιτική. Να ανταλλάσσω μυστικά τις σκέψεις μου με τις δικές τους. Να αγγίζω την ψυχή του έργου κι όχι του δημιουργού...

Αργότερα, λόγω εμπλοκής στα δίχτυα της ερασιτεχνικής πολιτικής και στην εφήμερα ανανεούμένη πλάνη της δημοσιογραφίας, αναπόφευκτα, κι ενώ εξακολουθούσα να το αποφεύγω, συνάντησα πολλούς «ξεχωριστούς» ανθρώπους. Είδατε, αμέσως μπήκαν εισαγωγικά στη λέξη, γιατί οι μύθοι εξαφανίστηκαν ως διά μαγείας και μάλιστα από την πρώτη επαφή. Βλέπετε, σπάνια η ζωή ενός δημιουργού ταυτίζεται ή έστω πλησιάζει το ήθος, την ευαισθησία, τη βαθιά αρετή, την αρμονία, την καλλότητα, την αίγλη ενός έργου Τέχνης...

Μια τέτοια, σπάνια περίπτωση, είναι ο Άκης Πάνου. Οι στίχοι του είναι η πεμπτουσία της ζωής του και της ζωής όπως αυτός την ζεί. Και η μουσική του σχολιάζει με σοφή αρμονία τα ίδια του τα λόγια, τη ζωή του, τη ζωή όπως αυτός την βλέπει και την ζεί. Είναι ολόιδιος στα τραγούδια του και στη ζωή του ο Άκης. Γιατί, και στη ζωή του την προσωπική, την πεμπτουσία της ζωής αναζητεί. Κι όταν τη βρίσκει την καταναλώνει., τη ζει, τη σχολιάζει, τη σαρκάζει, τη φτύνει, την ποδοπατά όταν της αρμόζει. Κι άλλοτε την αγκαλιάζει και γλυκαίνει, γίνεται τρυφερός μαζί της - φτάνει κι αυτή να τον χαϊδεύει τρυφερά...

Ζωή για τη ζωή και Τέχνη για την Τέχνη είναι ο Άκης Πάνου. Και είναι ολόιδια η ζωή του με την Τέχνη του. Έτσι, ο μύθος του αντέχει όταν τον γνωρίσεις, και είσαι εντάξει τότε, ο μύθος παραμένει αδιάψευστος. «Είναι τόσο γλυκιά η ζωή όταν ζεις διαρκώς...» και είναι ακόμα πιο γλυκιά όταν γνωρίζεις ξεχωριστούς ανθρώπους.


(10/5/1996. Χρονογράφημα του Ν. Τσαγκρή από το «Έθνος»)